Literacka Nagroda Europy Środkowej Angelus to jedno z najważniejszych wyróżnień dla autorów prozy związanej z Europą Środkową. W 2026 roku nagroda zostanie przyznana już po raz 21. Do tegorocznej edycji zakwalifikowano książki, których pierwsze polskie wydania ukazały się w 2025 roku. Jury wybierze spośród nich siedmiu finalistów, a następnie laureata lub laureatów nagrody.
Nagroda Angelus – historia i najważniejsze informacje
Literacka Nagroda Europy Środkowej Angelus jest przyznawana od 2006 roku. Jej organizatorem i fundatorem jest Miasto Wrocław, a za kwestie organizacyjne oraz przygotowanie gali odpowiada Wrocławski Dom Literatury. Nagroda ma promować najważniejsze dzieła literackie, które podejmują istotne tematy współczesności, skłaniają do refleksji i pozwalają lepiej poznawać inne kultury.
Do konkursu mogą być zgłaszane książki prozatorskie autorów żyjących, pochodzących z 23 krajów Europy Środkowej. Wśród nich znajdują się między innymi Polska, Czechy, Słowacja, Ukraina, Białoruś, Litwa, Niemcy, Węgry, Rumunia, Serbia, Chorwacja oraz Bośnia i Hercegowina. W każdej edycji wydawcy mogą zgłosić maksymalnie cztery książki, a swoje propozycje mogą również przedstawiać członkowie jury.
Nagroda jest przyznawana za najlepszą książkę prozatorską opublikowaną po polsku w roku poprzedzającym daną edycję. Laureat otrzymuje statuetkę Angelusa autorstwa Ewy Rossano oraz 150 tys. zł. Od 2020 roku autorzy książek zakwalifikowanych do finałowej siódemki otrzymują także wyróżnienia w wysokości 5 tys. zł. W przypadku zwycięstwa autora zagranicznego przyznawana jest również nagroda dla tłumacza w wysokości 40 tys. zł.
Konkurs składa się z kilku etapów. Najpierw jury weryfikuje zgłoszone książki, następnie wybiera 14 nominowanych, z których we wrześniu wyłania siedmiu finalistów. Ostatnim etapem jest wybór laureata nagrody.
Nominacje do Nagrody Angelus 2026
W 2026 roku do Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus nominowanych zostało 14 książek. Po kolejnych obradach jury wyłoniło z nich siedem tytułów, które znalazły się w finale tegorocznej edycji. O zwycięstwo powalczą książki autorów z Białorusi, Polski, Bułgarii, Ukrainy, Serbii oraz Czech.
W finałowej siódemce znalazły się:
- „Tańce nad miastem. Trzy opowieści” Uładzimiera Arłoŭ, przeł. Bohdan Zadura, Państwowy Instytut Wydawniczy (Białoruś),
- „Cisza nad stepem. Kazachstan i pamięć o Rosji” Joanny Czeczott, Wydawnictwo Czarne (Polska),
- „Ogrodnik i śmierć” Georgi Gospodinowa, przeł. Magdalena Pytlak, Wydawnictwo Literackie (Bułgaria),
- „Moje kobiety” Julii Iluchy, przeł. Katarzyna Fiszer, Wydawnictwo KEW (Ukraina),
- „Dzieci” Mileny Marković, przeł. Dorota Jovanka Ćirlić, Wydawnictwo Warstwy (Serbia),
- „Bílá Voda” Kateřiny Tučkovej, przeł. Julia Różewicz, Wydawnictwo Afera (Czechy),
- „Arabeski” Serhija Żadana, przeł. Michał Petryk, Wydawnictwo Czarne (Ukraina).
Tegoroczna finałowa siódemka pokazuje różnorodność literatury Europy Środkowej. Wśród zakwalifikowanych książek znalazły się zarówno powieści, jak i utwory łączące prozę z innymi formami literackimi. Autorzy podejmują między innymi tematy pamięci, historii, wojny, śmierci, relacji międzyludzkich oraz doświadczeń społecznych i politycznych.
Wśród finalistów znalazły się trzy książki napisane przez autorów zagranicznych, które ukazały się w polskich przekładach, a także trzy tytuły autorów z Polski i jedna książka białoruska. Ostateczna decyzja o wyborze laureata należy do siedmioosobowego jury.
Kiedy zostanie przyznana Nagroda Angelus 2026?
Kolejnym etapem konkursu jest wybór siedmiu finalistów. Zgodnie z regulaminem lista finalistów jest ogłaszana we wrześniu każdego roku. Spośród finałowej siódemki jury wybierze następnie laureata lub laureatów Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus 2026.
Wyniki tegorocznej edycji mają zostać ogłoszone w październiku 2026 roku. Do tego czasu wiadomo już, które siedem książek walczy o tegoroczne wyróżnienie, ale ostateczny wybór należy do siedmioosobowego jury, któremu przewodniczy Andrej Chadanowicz, białoruski pisarz, poeta i tłumacz.
Nagroda Angelus pozostaje jednym z najważniejszych wydarzeń literackich we Wrocławiu. Jej znaczenie wynika nie tylko z wysokości nagrody finansowej, lecz także z międzynarodowego charakteru konkursu i zainteresowania literaturą Europy Środkowej. Tegoroczna edycja jest kolejną okazją do pokazania polskim czytelnikom książek reprezentujących różne doświadczenia, języki i tradycje literackie tego regionu.
Jeśli chcesz nas wesprzeć, postaw nam KAWĘ! Zastrzyk energii gwarantowany!
Więcej ciekawostek o literaturze znajdziesz na naszym Facebooku, X-ie (dawniej Twitterze) i Instagramie!
Spodobał Ci się ten artykuł? Udostępnij go znajomym!