Na przełomie października i listopada zatrzymujemy się na cmentarzach, żeby wspomnieć tych, których już nie ma. Ten rok szczególnie boleśnie dotknął literaturę. Odeszli klasycy i autorzy, którzy zaczynali dopiero budować swój dorobek. Pożegnaliśmy też twórców, którzy uczyli nas czytać, od powieści dla dorosłych, przez komiks, po fantastykę i książki dla dzieci. Poniżej przypominamy tych, którzy zostawili po sobie książki, a one będą dalej żyć własnym życiem.
Wszystkich Świętych 2026. Wspominamy zmarłych pisarzy i pisarki
W 2026 roku pożegnaliśmy wielu wybitnych polskich twórców, którzy na trwałe zapisali się w historii literatury, ale także autorów młodszego pokolenia, poszukujących własnego języka i sposobu opowiadania o świecie. Odeszli pisarze nagradzani i cenieni przez krytyków, tacy jak Wiesław Myśliwski i Ignacy Karpowicz, a także twórcy, którzy przybliżali książki najmłodszym czytelnikom, jak Barbara Gawryluk. Wspominamy również poetkę Joannę Dziwak i Monikę Koszewską, autorkę powieści obyczajowych i kryminalnych. Każda z tych osób pozostawiła po sobie inny literacki ślad, a ich książki pozwalają zachować pamięć o wrażliwości, tematach i historiach, którym poświęcili swoje życie.
Polscy pisarze i pisarki, którzy odeszli w 2026 roku
Wiesław Myśliwski
Wiesław Myśliwski odszedł 30 marca 2026 roku w Warszawie. Pisarz miał 94 lata. Był jedynym twórcą, który dwukrotnie zdobył Nagrodę Literacką Nike: w 1997 roku za „Widnokrąg” i w 2007 roku za „Traktat o łuskaniu fasoli”. Jego debiutancką powieścią był „Nagi sad” z 1967 roku.
Myśliwski publikował rzadko, ale każda jego książka była wyjątkowym wydarzeniem. Często powtarzał, że pisze o świecie polskiej wsi, który przeminął na naszych oczach. Mówił też, że zawdzięcza chłopom naukę mowy, a nie pisma. Spoczął na Powązkach Wojskowych.
Ignacy Karpowicz
Ignacy Karpowicz zmarł 22 sierpnia w wieku 50 lat. Urodził się 26 lipca 1976 roku w Białymstoku, miał białoruskie korzenie i mieszkał w Warszawie. Zadebiutował w 2006 roku powieścią „Niehalo”, wydaną przez Wydawnictwo Czarne. Był tłumaczem, laureatem Paszportu „Polityki” za „Balladyny i romanse” oraz pięciokrotnym finalistą Nike.
Jego ostatnią książką byli „Ludzie z nieba” z 2024 roku. Na zawsze zostaną też „Ości” i „Sońka”, opowieść osadzona na kresowej wsi, w świecie tutejszych.
Barbara Gawryluk
Barbara Gawryluk zmarła 16 października w wieku 69 lat. Napisała ponad 20 książek dla dzieci, przełożyła też kilkadziesiąt tytułów szwedzkiej literatury dziecięcej i młodzieżowej. Ponad 30 lat pracowała w Radiu Kraków, gdzie prowadziła audycje literackie. Przez ćwierć wieku opowiadała w niedzielnym „Alfabecie” o książkach dla najmłodszych.
W 2009 roku dostała Nagrodę Literacką im. Kornela Makuszyńskiego za „Zuzankę z pistacjowego domu”. Wielu czytelników zna ją z „Dżoka. Legendy o psiej wierności” i z „Kliniki zdrowego chomika”. Rodzina napisała o niej w pożegnaniu, że była dla nich najlepszą mamą, najukochańszą babcią i przyjaciółką.
Joanna Dziwak
Joanna Dziwak urodziła się w 1986 roku w Dęblinie i zmarła 7 września 2026 roku po długiej chorobie. Jako poetka debiutowała w 2005 roku na łamach „Akcentu”. Była autorką tomu „Sturm & Drang” i powieści „Gry losowe”. Szerokiej publiczności znana była jako twórczyni fanpage’a „Hipsterski Maoizm”, który ironicznie komentował życie polityczne w Polsce.
Organizatorzy lubelskiego festiwalu Miasto Poezji, na którym była gościnią w tym roku, wspominali ją jako osobę o niezwykłej wrażliwości i poczuciu humoru.
Monika Koszewska
Monika Koszewska, pisarka związana z Sopotem, zmarła na początku września. Miała 51 lat. Pisała powieści obyczajowe, psychologiczne i kryminalne. Poruszała trudne tematy: przemoc domową, uzależnienia i samotność. Zadebiutowała w 2020 roku powieścią „Kiedyś nadejdzie ten dzień”. Prowadziła też w Sopocie hotel i restaurację Pomarańczowa Plaża.
Jej najnowsza powieść „Pokonując przepaść” miała mieć premierę 12 września podczas Gdańskich Targów Książki. Po śmierci autorki odwołano wydanie nowej książki.
Zagraniczni pisarze i pisarki, których pożegnaliśmy w 2026 roku
Péter Nádas
Péter Nádas zmarł 26 sierpnia 2026 roku w swoim domu w Gombosszeg. Miał 83 lata. Uchodził za jednego z najważniejszych autorów węgierskiej i europejskiej prozy, a jego książki cechuje wyjątkowo precyzyjne badanie pamięci, historii, ciała i ludzkich relacji.
Najsłynniejszą powieścią była „Księga pamięci” z 1986 roku. Obok niej warto wymienić „Koniec rodzinnej opowieści” („Egy családregény vége”), monumentalne „Párhuzamos történetek” („Parallel Stories”) oraz dwutomowe wspomnienia „Világló részletek”. Przez lata wymieniano go wśród kandydatów do literackiego Nobla.
Marjane Satrapi
Marjane Satrapi, irańsko-francuska autorka i reżyserka, zmarła 3 czerwca w wieku 56 lat. Urodziła się w 1969 roku w Raszcie na północy Iranu, do Francji przyjechała w 1994 roku. Autobiograficzna powieść graficzna „Persepolis” przyniosła jej światową sławę. Zekranizowana animacja miała premierę w Cannes w 2007 roku i była nominowana do Oscara.
Najbliżsi przekazali, że artystka zmarła z żalu nieco ponad rok po śmierci męża, Mattiasa Ripy. W ostatniej książce, wydanej po angielsku w 2024 roku, zebrała opowieści o ruchu „Kobieta, życie, wolność”.
John Flanagan
Australijski pisarz John Flanagan zmarł 7 lutego 2026 roku w wieku 81 lat. Przyczyną były powikłania po chłoniaku nieziarniczym. Cykl „Zwiadowcy” wyrósł z opowieści, którą stworzył dla swojego syna Michaela. Pierwszy tom ukazał się w 2004 roku. Powstało z niego uniwersum z cyklami „Drużyna” i „Królewski zwiadowca”.
Książki sprzedały się w ponad 15 milionach egzemplarzy. Wydawca przypomniał, że Flanagan wierzył, iż bohaterstwo ma wiele twarzy. Dla wielu młodych czytelników te powieści były pierwszymi, które przeczytali z własnej woli.
Dan Simmons
Dan Simmons zmarł 21 lutego w Longmont w Kolorado, w otoczeniu żony i córki. Miał 77 lat, a przyczyną śmierci były powikłania po udarze. Najsłynniejszy był „Hyperion” z 1989 roku, nagrodzony Hugo, oraz jego kontynuacje. Jego powieść „Terror” z 2007 roku została sfilmowana jako miniserial AMC.
Przez 18 lat był nauczycielem w szkole podstawowej. Według nekrologu wymyślał dla uczniów codzienny odcinek epickiej opowieści i dał jej początek „Hyperionowi”. Gatunkowe granice nigdy go nie ograniczały, bo łączył w swoich powieściach fantastykę, horror i prozę historyczną.
Jeśli chcesz nas wesprzeć, postaw nam KAWĘ! Zastrzyk energii gwarantowany!
Więcej ciekawostek o literaturze znajdziesz na naszym Facebooku, X-ie (dawniej Twitterze) i Instagramie!
Spodobał Ci się ten artykuł? Udostępnij go znajomym!