Czy powieści młodzieżowe są tylko dla nastolatków?

Czy literatura Young Adult naprawdę jest tylko dla młodzieży? Niekoniecznie. Czas rozprawić się z tym mitem i pokazać, dlaczego coraz więcej dorosłych sięga po YA z czystą przyjemnością. Podpowiadam też, po jakie tytuły warto sięgnąć, jeśli chcesz odkryć coś nowego.

Czym jest literatura Young Adult (YA) i dlaczego budzi kontrowersje?

Choć w definicji YA nadal funkcjonuje jako literatura kierowana do osób w wieku 12–18 lat, sam gatunek uwolnił się już dawno od sztywnych ram. Najważniejszy nie jest wiek czytelnika, lecz perspektywa, z której opowiadana jest historia. A ta jest często wyjątkowo świeża i szczera. YA mówi głosem młodych ludzi – pełnym emocji, wątpliwości, intensywności i autentyczności, które nie zawsze pojawiają się w literaturze dla dorosłych.

Warto też pamiętać, że literatura Young Adult to nie tylko romans czy fantastyczne światy znane z najpopularniejszych serii. Obejmuje powieści obyczajowe, dramaty rodzinne, książki z wątkami LGBTQ+, thrillery psychologiczne czy literaturę poruszającą trudne tematy, takie jak depresja, przemoc, strata czy kryzys tożsamości. Wiele z tych książek nie boi się dotykać trudnych emocji, ale robi to w sposób przystępny i zrozumiały. Dlatego tak często mówi się, że YA uczy wrażliwości – zarówno młodych, jak i starszych.

Dlaczego dorośli tak chętnie czytają książki dla młodzieży?

Czytanie YA w dorosłym życiu nikogo już dziś nie dziwi. Powodów, dla których sięgamy po młodzieżówki, jest zaskakująco wiele. Dla części osób to przyjemny powrót do lat nastoletnich – do emocji przeżywanych „pierwszy raz”, do intensywności relacji, do momentów, w których świat wydawał się jednocześnie ogromny i obiecujący. Dorośli cenią w YA także to, czego często brakuje we współczesnej literaturze obyczajowej: dynamikę, lekkość, jasność przekazu. To książki, które można czytać po pracy czy w weekend, gdy chcemy po prostu odetchnąć.

Warto powiedzieć wprost: YA oferuje autentyczne emocje, relacje i problemy, które są bliskie każdemu człowiekowi, niezależnie od metryki. Strata, miłość, przyjaźń, niepewność, odwaga, przełamywanie lęków pojawiają się zarówno w życiu nastolatka, jak i dorosłego czytelnika. I właśnie dzięki temu YA działa jak kojąca, momentami bardzo mądra literatura, która pozwala spojrzeć na siebie z zupełnie innej perspektywy. Jeśli szukacie inspiracji do ponownego odkrywania radości z czytania, warto sprawdzić nasz artykuł: Dlaczego warto czytać książki po raz kolejny?

YA jako pomost międzypokoleniowy i wartościowa lektura

Stereotyp, że powieści Young Adult są „tylko dla młodzieży”, to często krzywdzące uproszczenie. Choć gatunek ten jest kierowany głównie do nastolatków, nie oznacza to, że dorośli nie mogą czerpać z niego ogromnej przyjemności i wartościowych lekcji. Słówko „adult” w anglojęzycznej nazwie YA bywa mylące, podobnie jak polskie „młodzież”, które przecież obejmuje szersze grono niż tylko licealistów – często również studentów.

Dla dorosłych czytelników YA może stać się prawdziwym pomostem międzypokoleniowym. Powieści te, pisane z perspektywy nastolatka, często w szczery i bezpośredni sposób przedstawiają wyzwania, emocje i problemy, z jakimi mierzą się młodsze pokolenia. Czytając je, możemy lepiej zrozumieć ich świat, budować empatię i otwierać się na dialog. Wspólne czytanie YA to doskonały punkt wyjścia do ważnych dyskusji.

Książki Young Adult, które warto przeczytać na start

Choć literatura Young Adult obejmuje setki tytułów w różnych podgatunkach, istnieje kilka książek, które świetnie sprawdzą się jako pierwszy krok w przygodzie z YA. To historie pełne emocji, ważnych tematów i bohaterów, z którymi łatwo się utożsamić – niezależnie od wieku. Oto propozycje, które pokazują, dlaczego tylu dorosłych odkrywa tę literaturę na nowo i sięga po nią z prawdziwą przyjemnością:

• „Co wyszeptał nam deszcz” Joanna Balicka – poruszająca opowieść o stracie, przyjaźni i budowaniu siebie na nowo.
• „Heartstopper” Alice Oseman – ciepła i pełna emocji opowieść graficzna o dojrzewaniu, przyjaźni i rodzącym się uczuciu między dwoma chłopcami.
• „Loveless” Alice Oseman – książka porusza temat odkrywania swojej tożsamości i spektrum uczuć romantycznych oraz przyjaźni wchodzącej w dorosłość.
• „Opowiem o tobie gwiazdom” Anna Jurewicz – wzruszająca historia o miłości, stracie i próbie odnalezienia nadziei po życiowych tragediach.
• „Obiecałem ci gwiazdy” Anna Jurewicz – powieść opowiada o trudnych wyborach, sile uczuć i konsekwencjach obietnic składanych pod wpływem emocji.
• „Arystoteles i Dante odkrywają sekrety wszechświata” Benjamin Alire Sáenz – subtelna i refleksyjna opowieść o przyjaźni, dorastaniu i odkrywaniu własnej tożsamości.

YA – literatura, która nie zna wieku

Książki młodzieżowe to coś więcej niż „powieści dla nastolatków”. To literatura pełna uczuć, wrażliwości i poruszających historii, które pozostają w nas na długo. Współczesne YA rozwija się w zawrotnym tempie: obejmuje coraz więcej tematów, bada nowe perspektywy i proponuje bohaterów, którzy są nie tylko barwni, ale przede wszystkim wiarygodni.

Dlatego powtarzam z pełnym przekonaniem: dobra literatura nie potrzebuje metryki, a YA doskonale to udowadnia. Jeśli masz ochotę na lekturę, która pochłonie Cię emocjonalnie, zainspiruje albo po prostu pozwoli na chwilę oddechu – nie wahaj się sięgnąć po książkę z półki Young Adult. Być może okaże się, że to właśnie tam kryje się Twoja kolejna ulubiona powieść.

Jeśli chcesz nas wesprzeć, postaw nam KAWĘ! Zastrzyk energii gwarantowany!

Więcej ciekawostek o literaturze znajdziesz na naszym Facebooku, X-ie (dawniej Twitterze) i Instagramie!