otwarta ksi膮偶ka z kwiatkiem
Ksi膮偶ka

W czwartek 5 pa藕dziernika Jon Fosse otrzyma艂 Literack膮 Nagrod臋 Nobla, a ziemia w kilku miejscach w Polsce, a na pewno w redakcji wydawnictwa ArtRage, si臋 zatrz臋s艂a. Dlaczego przyznanie tej niezwykle presti偶owej nagrody w艂a艣nie Norwegowi bardzo mnie cieszy? I czy na podstawie tej sytuacji mo偶emy opowiedzie膰 o rynku wydawniczym w Polsce?

Jon Fosse laureatem literackiej Nagrody Nobla 2023

Jon Fosse nie nale偶a艂 do faworyt贸w bukmacher贸w w wy艣cigu o Literack膮 Nagrod臋 Nobla 2023. Ja r贸wnie偶 nie bra艂em go pod uwag臋 w kontek艣cie zwyci臋stwa. Jego tw贸rczo艣膰 nie jest mi na razie znana, dlatego trudno jest mi si臋 wypowiada膰 w temacie ksi膮偶ek pisarza z Norwegii. Triumf tego weterana ranking贸w, przewiduj膮cych wygran膮 w literackim Noblu, cieszy mnie i martwi jednocze艣nie.

Nobel Fossego jest bowiem nie tylko zwyci臋stwem ma艂ego, kameralnego wydawnictwa ArtRage, kt贸re wydaje historie bardzo cz臋sto odrzucone lub zlekcewa偶one przez te du偶e domy wydawnicze. Przede wszystkim jest to wygrana czytelnik贸w wspieraj膮cych mniejszych wydawc贸w. Micha艂 Michalski, czyli redaktor prowadz膮cy i inicjuj膮cy oraz jednocze艣nie dyrektor ArtRage, w rozmowie z portalem innpoland.pl zdradzi艂, 偶e nak艂ad 鈥濻eptologii鈥 鈥 uwaga 鈥 czyli 3 tys. ksi膮偶ek w czwartek 5 pa藕dziernika po og艂oszeniu zwyci臋zcy literackiego Nobla rozszed艂 si臋 w pi臋膰 minut. W PI臉膯 MINUT! Dodruk w liczbie sztuk 20 tys. ma pojawi膰 si臋 w okolicach 20 pa藕dziernika. Jak szybko zostanie wyprzedany? Mam nadziej臋, 偶e r贸wnie b艂yskawicznie.

Przeczytaj tak偶e: CZY 鈥濴ALKA鈥 BOLES艁AWA PRUSA TO KSI膭呕KA DLA M艁ODZIE呕Y?

Wspominam o tym sukcesie nas, czytelnik贸w wspieraj膮cych mniejsze wydawnictwa, r贸wnie偶 w kontek艣cie niedawnych problem贸w finansowych ArtRage, o kt贸rych by艂o dosy膰 g艂o艣no w po艂owie tego roku. Dzi臋ki fanom jako艣ciowej literatury Micha艂 Michalski i jego projekt biznesowy przetrwa艂, a teraz po og艂oszeniu Literackiej Nagrody Nobla zbiera z tego plon. I to raczej obfity. Cieszy mnie to niemo偶ebnie, bo jest to niejako dow贸d na to, 偶e istnienie mniejszych wydawnictw, wydaj膮cych literatur臋 nie tylko jako艣ciow膮 (czyt. warto艣ciow膮, tak膮, kt贸ra po od艂o偶eniu tytu艂u na p贸艂k臋 zostawia czytelnika z jakim艣 niepokojem, dylematem moralnym albo uczuciem zetkni臋cia si臋 z utworem niezwyk艂ym pod wzgl臋dem formy 鈥 jak w przypadku Fossego) ma w Polsce sens. A olbrzymie zainteresowanie 鈥濻eptologi膮鈥 niejako dowodzi istnienia tego sensu.

Co literacka nagroda Nobla m贸wi o polskim rynku wydawniczym?

Mniejsze wydawnictwa to przede wszystkim niezale偶no艣膰, wi膮偶膮ca si臋 ze swobod膮 wydawnicz膮. Chocia偶 paradoksalnie w tych du偶ych domach wydawniczych tej przestrzeni do odkrywania tw贸rc贸w dot膮d nieznanych w Polsce powinno by膰 wi臋cej (podobnie jak pieni臋dzy na wydawanie ich dzie艂), to bywa z tym r贸偶nie. Wystarczy zreszt膮 popatrze膰 na list臋 zdobywc贸w Literackiej Nagrody Nobla w poprzednich latach, a wida膰 pewn膮 zale偶no艣膰.

  • 2023: Jon Fosse 鈥 w Polsce wydaje go ArtRage
  • 2022: Annie Ernaux 鈥 Wydawnictwo Czarne
  • 2021: Abdulrazak Gurnah 鈥 Wydawnictwo Pozna艅skie
  • 2020: Louise Gl眉ck 鈥 Wydawnictwo A5
  • 2019: Peter Handke 鈥 Wydawnictwo Eperons-Ostrogi
  • 2018: Olga Tokarczuk 鈥 Wydawnictwo Literackie
  • 2017: Kazuo Ishiguro 鈥 Wydawnictwo Albatros

Abstrahuj膮c ju偶 od przypadku Olgi Tokarczuk, kt贸ra na d艂ugo przed wygran膮 by艂a w Polsce wydawana i popularna, zaledwie jedno z wy偶ej wymienionych nazwisk zosta艂o nie tylko wydane w du偶ym wydawnictwie. Polacy mogli przeczyta膰 t臋 ksi膮偶k臋 przysz艂ej noblistki na d艂ugo przed jej zwyci臋stwem. Po wygranej Annie Ernaux przed rokiem dodrukowano jej 鈥濴ata鈥, a w po艂owie listopada wyszli 鈥濨liscy鈥. Teraz ArtRage Jona Fossego jeszcze we wrze艣niu wyda艂o pierwsz膮 cz臋艣膰 鈥濻eptologii鈥, o dodruku ju偶 pisa艂em. Wydawnictwo jeszcze przed werdyktem Akademii Szwedzkiej wykupi艂o prawa do wszystkich pozycji z serii, tym samym piek膮c kilka pieczeni na jednym ogniu.

Literacka Nagroda Nobla 鈥 podsumowanie

Czy ksi膮偶ki norweskiego pisarza mog艂y by膰 wydane przez kt贸re艣 z polskich koncern贸w? Tylko w teorii. Jestem przekonany, 偶e gdyby nie ArtRage i ryzykowane zagranie Michalskiego do dzi艣 nikt nie przeczyta艂by Fossego po polsku, a za kulisami trwa艂aby walka o prawa do wydania jego dzie艂.

I to mnie w przypadku literackiego Nobla Jona Fossego martwi. A po wizycie w najbardziej popularnym salonie sprzeda偶y ksi膮偶ek w Polsce i zapytaniu o ksi膮偶ki tegorocznego zwyci臋zcy dra偶ni. Bo jak inaczej zareagowa膰 na brak wiedzy, kim do cholery jest jaki艣 Fosse? Czy jeste艣my w stanie skutecznie walczy膰 z coraz pr臋偶niej dzia艂aj膮cymi koncernami, kt贸re serwuj膮 nam w wi臋kszo艣ci literatur臋 popularn膮, nie zostawiaj膮c za du偶o miejsca na t臋 warto艣ciow膮?

Jest na to kilka sposob贸w, ale o tym mo偶e innym razem.

Je艣li spodoba艂 ci si臋 ten felieton, przeczytaj tak偶e: DLACZEGO NIE LUBI臉 CZYTA膯 KSI膭呕EK?

Wi臋cej ciekawostek o literaturze znajdziesz na naszym FacebookuTwitterze i Instagramie!

5/5 - (3 votes)
Spodoba艂 Ci si臋 ten artyku艂? Udost臋pnij go znajomym!

By Marcin 艁opienski

Czytelnik, recenzent i promotor literatury. Na co dzie艅 wydawca miejskiego portalu Radia Eska w Bia艂ymstoku. Zajmuje si臋 bie偶膮cymi sprawami dotycz膮cymi stolicy Podlasia, jak r贸wnie偶 ca艂ego regionu. Z mediami, wcze艣niej g艂贸wnie sportowymi, zwi膮zany od 2016 roku. Absolwent Wydzia艂u Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Kardyna艂a Stefana Wyszy艅skiego w Warszawie. Prywatnie wielki fan medi贸w spo艂eczno艣ciowych, pi艂ki no偶nej oraz serialu 鈥濸rzyjaciele鈥. Kontakt: m.lopienski@przeczytane.net

Dodaj komentarz

Tw贸j adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola s膮 oznaczone *

Verified by MonsterInsights