Premiery książek październik 2026 – jakie nowe książki warto przeczytać?

Premiery książek październik 2026 przyniosą sporo nowości dla miłośników różnych gatunków literackich. Wśród zapowiedzi znalazły się powieści, kryminały, thrillery, reportaże, biografie i książki historyczne, więc każdy powinien znaleźć coś dla siebie. Sprawdź nasze comiesięczne zestawienie!

Premiery książek październik 2026. Jakie nowe książki polecamy?

W październiku 2026 roku na czytelników czeka szeroki wybór premier – od powieści historycznych i obyczajowych po mroczne kryminały, thrillery oraz literaturę faktu. Wśród beletrystyki wyróżniają się „Waldkauz” Szczepana Twardocha, „Pan Darek” Jakuba Żulczyka i „Świata jest za dużo” Olgi Tokarczuk, a także „Uczeń” Remigiusza Ryzińskiego, „Siostry” Petry Dvořákovej czy „Dla Poliny” Takisa Wurgera. Miłośnicy mocniejszych historii znajdą m.in. „Horyzont” Marka Stelara, „Ślepą czarną nocą” Przemysława Piotrowskiego, „Martwą górę” Tomasza Duszyńskiego, „Ostatni szczyt” Emilii Szelest i „Mentirę. Kłamstwo” Juana Gómeza-Jurado. Wśród literatury faktu pojawiają się natomiast publikacje o Śląsku, powojennym Dolnym Śląsku, Brunonie Schulzu i Gombrowiczu, a także książki dotyczące wojny sześciodniowej, relacji polsko-żydowskich oraz napięć wokół Tajwanu i Chin.

Nasze zestawienie premier to subiektywne wybory książek, które według nas wydają się najciekawsze w danym miesiącu. Nie jest to artykuł sponsorowany.

Poniżej przedstawiamy listę premierowych książek na październik 2026 roku wraz z opisem książki przygotowanym na podstawie opisów wydawców.

Nowości wydawnicze październik 2026 – literatura piękna i beletrystyka

„Waldkauz” Szczepana Twardocha to mroczna historia kryminalna osadzona na Górnym Śląsku w sierpniu 1920 roku, w czasie politycznych i społecznych napięć, gdy mieszają się różne języki, kultury i wpływy. Były policjant Wilhelm Pisulla, pracujący jako prywatny detektyw, otrzymuje zlecenie od kobiety poszukującej zaginionego dziecka, lecz szybko okazuje się, że zarówno ona, jak i sam Wilhelm skrywają tajemnice. Bohater zmaga się także z własną, mroczną naturą, samotnością po odejściu żony oraz zaginięciem syna Franza podczas wojny. W rozwiązaniu zagadki towarzyszy mu przyjaciel z dzieciństwa, Wendelin Draga, który również ma wiele do ukrycia. Kryminalna intryga łączy się tu z elementami śląskich wierzeń i świata nadprzyrodzonego, tworząc opowieść o przyjaźni, rodzinnych więzach, winie, odkupieniu, miłości oraz ciemnych siłach, które czają się tuż obok ludzkiego świata.

„Pan Darek” Jakuba Żulczyka to historia przestępcy, który po wyjściu z więzienia w 1990 roku próbuje odnaleźć się w nowej rzeczywistości wolnej Polski. Dawniej był silnym i bezwzględnym człowiekiem, który potrafił zdobyć wszystko, czego chciał, jednak po latach spędzonych za kratami stał się słabszy i bardziej niepewny. Tymczasem świat wokół niego gwałtownie się zmienił, a wraz z transformacją pojawiły się nowe możliwości szybkiego zarobku i przestępczych interesów. Pan Darek wikła się w konflikt ze Zmorą i próbuje poradzić sobie z oszustwem, jednocześnie mierząc się z własnymi ograniczeniami i demonami przeszłości. Powieść pozwala bliżej poznać jego charakter, sposób myślenia i historię, pokazując, co kryje się za postacią znaną z „Ślepnąc od świateł”.

„Świata jest za dużo” Olgi Tokarczuk to rozbudowana powieść o ludziach, których losy splatają się na Dolnym Śląsku tuż po II wojnie światowej, gdy w 1946 roku próbują rozpocząć życie w zniszczonym Wrocławiu i na nowo osiedlić się w obcej rzeczywistości. Bohaterowie przybywają z różnych miejsc, niosąc ze sobą wspomnienia dawnych domów, utraconych bliskich, tajemnice, rany i niejasną przeszłość, a zmiana miejsca zmusza ich do zmierzenia się z pytaniem o własną tożsamość i możliwość stworzenia jej od początku. Ich historie prowadzą czytelnika nie tylko przez Wrocław i Wałbrzych, lecz także przez Lwów, Drohobycz, Buenos Aires oraz okolice Dniestru i Odry, łącząc różne czasy, miejsca i ludzkie doświadczenia. To opowieść o pamięci, przesiedleniu, budowaniu życia po katastrofie, różnorodności oraz o tym, jak pojedyncze losy mogą splatać się w większą, wielopokoleniową historię.

„Uczeń” Remigiusza Ryzińskiego to poruszająca powieść o dorastaniu w cieniu przemocy, lęku i braku ojcowskiej miłości. Historia rozpoczyna się od dramatycznej ucieczki matki, córki i syna przed agresywnym ojcem, a wiele lat później dorosły już bohater wraca do rodzinnej przeszłości, odkrywając w archiwach dokumenty, które rzucają nowe światło na bolesne wydarzenia. Autor pokazuje zderzenie brutalności ojca z wrażliwością chłopca, a także znaczenie matki i siostry, które stają się dla niego źródłem bezpieczeństwa. Książka opowiada o samotności, potrzebie akceptacji i miłości, a także o tym, jak uprzedzenia, wykluczenie i rodzinne traumy mogą wpływać na całe życie i kształtować sposób, w jaki człowiek postrzega samego siebie.

„Siostry” Petry Dvorakovej to poruszająca opowieść o dwóch siostrach, Paulinie i Aśce, które dorastają na czeskiej wsi w świecie zdominowanym przez rodzinne oczekiwania, obowiązki i niewypowiedziane konflikty. Dziewczęta próbują odnaleźć własną drogę wśród dorosłych uwikłanych w osobiste problemy, wzajemne pretensje i brak bliskości, stopniowo uświadamiając sobie, że życie, którego oczekuje od nich rodzina, nie odpowiada ich pragnieniom. W miarę dorastania coraz mocniej zaczynają walczyć o niezależność i możliwość decydowania o własnym losie, a ich historia pokazuje, jak trudne może być wyrwanie się z rodzinnych schematów oraz ile może kosztować próba zdobycia osobistej wolności.

„Powracam od innych” Melissy Da Costa to opowieść o Ambre, która trafia do niewielkiej górskiej miejscowości po zakończeniu trudnej relacji z Philippem i próbuje rozpocząć życie od nowa. W Hotelu Modrzew poznaje grupę sezonowych pracowników, którzy, podobnie jak ona, zmagają się z rozczarowaniami, samotnością i doświadczeniami, o których niechętnie mówią. Jedną z najważniejszych osób staje się dla niej Tim – chłopak sprawiający wrażenie pewnego siebie, choć również ukrywający własne problemy i niepewności. Ich relacja przeradza się w bliskość, dzięki której oboje zaczynają rozumieć, że nie muszą samotnie mierzyć się ze swoimi ranami. To historia o ludziach, którzy pojawiają się w odpowiednim momencie, pomagają sobie nawzajem odzyskać równowagę i pokazują, że nowy początek może narodzić się z przyjaźni, obecności i wzajemnego wsparcia.

„Ostatnia córka” Sorayi Lane to pełna emocji saga rodzinna, której historia rozgrywa się współcześnie w Londynie oraz w przedwojennej Francji. Mia, po śmierci Hope – kobiety prowadzącej niegdyś dom dla samotnych matek – odkrywa pudełka z pamiątkami należącymi do dawnych podopiecznych i postanawia odnaleźć ich właścicielki. Jednocześnie zaczyna poznawać przeszłość samej Hope, która w 1938 roku zakochała się w Gusie podczas pobytu w Paryżu, lecz ich wspólne plany zostały zniszczone przez sprzeciw jego rodziny i wybuch wojny. Zmuszona wrócić do Londynu, Hope skrywa tajemnicę, która na zawsze zmienia jej życie. Odkrywanie jej historii pozwala Mii lepiej zrozumieć przeszłość starszej kobiety, a także skłania ją do refleksji nad miłością, stratą, rodzinnymi sekretami i własnymi wyborami.

„Moja matka we mnie” Joanny Szczerbaty to książka o wpływie relacji z matką na dorosłe życie, sposób budowania więzi, poczucie własnej wartości i radzenie sobie z emocjami. Autorka, odwołując się do historii osób poznanych podczas psychoterapii, pokazuje różne oblicza macierzyństwa oraz konsekwencje doświadczeń wyniesionych z dzieciństwa, takich jak lęk, poczucie winy, potrzeba kontroli czy trudności w relacjach. Publikacja nie skupia się jednak wyłącznie na bolesnej przeszłości, lecz podkreśla, że choć nie można zmienić tego, co wydarzyło się w dzieciństwie, można stopniowo zmienić jego wpływ na teraźniejsze życie i pracować nad uzdrowieniem dawnych zranień.

„Kot na nowy początek” Sho Ishidy to kolejna odsłona ciepłej i pełnej tajemnic serii o niezwykłej poradni Kokoro, do której trafiają osoby potrzebujące pomocy, choć nie zawsze łatwo ją odnaleźć. W tym tomie koty zostają powierzone kolejnym bohaterom, pomagając im zmierzyć się z uzależnieniem od telefonu, obsesją na punkcie wyglądu, nieufnością, trudnymi decyzjami i rodzinnymi kryzysami. Każde ze spotkań z czworonogiem staje się okazją do spojrzenia na własne problemy z innej perspektywy i podjęcia próby zmiany. Przy okazji czytelnik poznaje kolejne sekrety ekscentrycznych pracowników poradni, a historie bohaterów pokazują, że nawet bolesna przeszłość może stać się źródłem siły i początkiem nowego etapu życia.

„Urszula” Anny Sakowicz to druga część inspirowanej prawdziwymi wydarzeniami historii o miłości, wojennych doświadczeniach i trudnych wyborach mieszkańców Stargardu u schyłku II wojny światowej. Gdy do miasta wkracza Armia Czerwona, bohaterowie próbują ocalić życie, bliskich i resztki swojego majątku, a Urszula stara się ochronić siebie, synka oraz niemieckiego chłopca Ericha. Alexander, ciężko okaleczony podczas walk, zmienia się nie do poznania i odsuwa od najbliższych, podczas gdy inni mieszkańcy kamienicy muszą zmierzyć się z przemocą, wysiedleniami i utratą dotychczasowego świata. Po zakończeniu wojny Stargard zmienia swoją nazwę i mieszkańców – Niemcy trafiają do getta, a na ich miejsce przybywają Polacy zajmujący poniemieckie domy. Powieść pokazuje losy ludzi uwikłanych w wielką historię i stawia pytania o przetrwanie, odpowiedzialność, rozliczenie z przeszłością oraz o to, czy po wszystkim można jeszcze odnaleźć swoje miejsce i zdecydować, dokąd naprawdę należy się udać.

„Dla Poliny” Takisa Wurgera to współczesna baśń o miłości, tęsknocie i sile muzyki, opowiadająca o Hannesie Pragerze, który dorasta w niezwykłym domu pośród torfowisk, otoczony przez ekscentrycznych bliskich i Polinę, swoją najlepszą przyjaciółkę oraz pierwszą miłość. Chłopak od najmłodszych lat słyszy w głowie własne symfonie i potrafi poprzez muzykę wyrażać najgłębsze ludzkie emocje, jednak po opuszczeniu rodzinnego domu w wieku czternastu lat przestaje komponować. Rozpoczyna zwyczajne życie w Hamburgu, pracując przy transporcie fortepianów, lecz wspomnienie Poliny, która niespodziewanie znika z jego życia, nie daje mu spokoju. Chcąc ją odnaleźć, Hannes wraca do muzyki, która była jego największym talentem i jednocześnie łącznikiem z najważniejszymi wspomnieniami z dzieciństwa.

„Adwent” Gunnara Gunnarssona to nastrojowa opowieść o Benedikcie, który co roku przed Bożym Narodzeniem wyrusza samotnie w surowe, skute lodem góry Islandii, aby odnaleźć zagubione owce. Towarzyszą mu pies i baran, a ich wędrówka prowadzi przez śnieżne pustkowia, wichury i długie, mroczne noce. W ekstremalnych warunkach bohater mierzy się nie tylko z siłą natury, lecz także z własnymi ograniczeniami, a jego proste działanie staje się świadectwem odwagi, pokory i bezinteresownej troski o innych. Surowy islandzki krajobraz podkreśla refleksyjny charakter historii, która mówi o wierze, oczekiwaniu, bliskości z naturą i człowieczeństwie wystawionym na próbę, pokazując, że dobro i nadzieję można odnaleźć nawet w najbardziej nieprzyjaznych warunkach.

Nowości książkowe październik 2026 – kryminały

„Horyzont” Marka Stelara to kryminał rozgrywający się w Świnoujściu, gdzie na jachcie znalezione zostają zwłoki Jacka Hankego, który popełnił samobójstwo, pozostawiając jednak list z tajemniczą prośbą. Aspirant Gośka Podrzycka wraz z Pawłem Szenfeldem zaczyna badać sprawę, gdy okazuje się, że Hanke przed laty opuścił miasto, a teraz w tajemniczych okolicznościach giną jego dawni znajomi. Śledztwo prowadzi do początku lat 90., czasów obecności wojsk radzieckich w Świnoujściu, oraz do Larysy – rosyjskiej dziewczynki, która należała niegdyś do paczki Hankego i której imię nosił jego jacht. Stopniowo wychodzą na jaw wydarzenia sprzed trzydziestu lat, a bohaterowie odkrywają, że przeszłość, o której mieszkańcy miasta woleliby zapomnieć, wciąż ma wpływ na teraźniejszość.

„Gra w chowanego” Chrisa Cartera to thriller o Sam Stewart, która po latach przemocy ze strony męża decyduje się zeznawać przeciwko niemu i doprowadza do jego skazania. Po procesie otrzymuje nową tożsamość jako Mary Smith i próbuje rozpocząć spokojne życie z dala od przeszłości. Nelson Stewart nie zamierza jednak pogodzić się z wyrokiem i obiecuje, że ją odnajdzie, niezależnie od tego, ile czasu będzie musiał na to czekać. Sam, świadoma jego determinacji i nieprzewidywalności, żyje w ciągłym napięciu, zastanawiając się, czy nowe życie rzeczywiście zapewni jej bezpieczeństwo. Rozpoczyna się pełna niepewności gra, w której granica między ukrywaniem się a polowaniem na ofiarę coraz bardziej się zaciera.

„Góralu, czy ci nie żal. Opowieść o zatraceniu” Beaty Sabały-Zielińskiej to szczera opowieść o Podhalu i jego mieszkańcach, która próbuje spojrzeć poza stereotypowy obraz górali. Autorka, sama pochodząca z tego regionu, przygląda się ich historii, tradycjom, poczuciu odrębności, przywiązaniu do Tatr i charakterystycznej hardości, ale nie unika również trudnych tematów i słabości lokalnej społeczności. Książka jest jednocześnie próbą rozliczenia z przeszłością i zastanowienia się nad przyszłością regionu, jego mieszkańców oraz relacją górali z napływającymi turystami. To osobista opowieść o świecie, który szybko się zmienia, o utracie dawnej orientacji i wartości oraz o tym, czy Podhale jest w stanie odnaleźć właściwą drogę, zanim zmiany okażą się nieodwracalne.

„Płatek za płatkiem” Alka Rogozińskiego to komedia kryminalna osadzona w świątecznej, zaśnieżonej scenerii podwarszawskiego Piastowa. Rodzeństwo Agata i Radek Walczakowie postanawiają zaprosić sąsiadów na wspólne świętowanie Bożego Narodzenia, jednak przygotowania zostają przerwane przez makabryczne odkrycie – ciało nowego sąsiada znalezione w wannie z karpiami. Śledztwo prowadzi inspektor Krzysztof Darski, który szybko odkrywa, że za spokojnym wyglądem miasteczka kryją się konflikty, sekrety i tajemnice mieszkańców. Szczególne znaczenie dla sprawy ma ekscentryczna ciotka rodzeństwa i traumatyczne wydarzenia z jej przeszłości, o których sama przez lata nie pamiętała. Książka łączy klasyczną zagadkę kryminalną z czarnym humorem, absurdem i barwnymi postaciami, pokazując, że nawet najbardziej sielska okolica może skrywać niebezpieczne sekrety.

„Ślepą czarną nocą” Przemysława Piotrowskiego to mroczny kryminał, w którym policja na cmentarzu w Chojnicach znajduje mężczyznę pochowanego żywcem. Sprawę prowadzi aspirant Wiktoria Sarnecka, która szybko odkrywa, że zbrodnia może mieć związek z zaginięciem trzech innych mężczyzn oraz wydarzeniami, do których doszło kilka miesięcy wcześniej w Bieszczadach. W poszukiwaniu odpowiedzi Sarnecka prosi o pomoc dziennikarkę Ninę Bacelę, świadka tamtej sprawy, i wspólnie próbują odkryć, co łączy zaginionych oraz dlaczego ktoś zdecydował się na tak makabryczną śmierć jednej z ofiar. Im bliżej rozwiązania zagadki są kobiety, tym wyraźniej staje się jasne, że osoby stojące za zbrodniami zrobią wszystko, by ukryć swoje tajemnice.

„Więzy” Sary Antczak to thriller o dwóch przyjaciółkach, Karolinie i Agacie, których spokojne życie rozpada się, gdy ich mężowie, Dawid i Tomasz, znikają podczas wspólnej wyprawy w Tatry. Kobiety rozpoczynają poszukiwania, lecz z czasem zaczynają godzić się z myślą, że mężczyźni mogli nie przeżyć. Sytuacja zmienia się, gdy niespodziewanie odnajduje się Tomasz, który przedstawia swoją wersję wydarzeń. Jego relacja wydaje się wiarygodna wszystkim poza Karoliną, która dostrzega w niej luki i zaczyna podejrzewać, że podczas wyprawy wydarzyło się coś znacznie bardziej mrocznego. Poszukiwanie prawdy prowadzi do odkrycia kolejnych sekretów, a Karolina jest gotowa przekroczyć granice, by dowiedzieć się, co naprawdę stało się w górach.

„Agrypa” Roberta Harrisa to historyczna opowieść o drodze Oktawiusza do władzy i jego wieloletniej relacji z najbliższym przyjacielem, Markiem Agrypą. Po śmierci Juliusza Cezara młody Oktawiusz, wspierany przez Agrypę, rozpoczyna walkę o odzyskanie należnego mu dziedzictwa i stopniowo staje się jednym z najpotężniejszych ludzi w Rzymie. Agrypa przez kolejne lata towarzyszy mu w politycznych intrygach, wojnach i najważniejszych wydarzeniach prowadzących do narodzin cesarstwa, w tym w konflikcie z Markiem Antoniuszem i Kleopatrą oraz bitwie pod Akcjum. Po latach, samotny i schorowany Agrypa zaczyna spisywać wspomnienia, wracając do czasów, gdy razem z Oktawiuszem zdobywali władzę, jednocześnie próbując zrozumieć, kim naprawdę był człowiek, któremu poświęcił znaczną część swojego życia.

„Geneza” Marcina Falińskiego i Rafała Barnasia to mroczny thriller szpiegowski, którego fabuła łączy wydarzenia z czasów Związku Radzieckiego ze współczesnym śledztwem. W latach 70. dwaj nastolatkowie, Eldar Nowikow i Danił Żukow, podczas wycieczki w górach niedaleko Baku odkrywają w jaskini tajemniczą rzeźbę i postanawiają zachować to znalezisko w sekrecie. Kilkadziesiąt lat później Olga Beker, młoda i popularna działaczka na rzecz ochrony środowiska, przypadkowo trafia na informacje dotyczące swojej rodziny, które zmuszają ją do zmierzenia się z przeszłością ojca, byłego oficera wywiadu. W poszukiwaniu odpowiedzi wyjeżdża do Baku, gdzie odkrywa kolejne elementy zagadki i zostaje wciągnięta w niebezpieczną grę służb, tajemnic i zdrady. To pełna zwrotów akcji historia o sekretach sprzed lat, rodzinnych tajemnicach i konsekwencjach wydarzeń, które przez dekady pozostawały ukryte.

„Martwa góra” Tomasza Duszyńskiego to mroczny kryminał rozgrywający się w Górach Stołowych, którego zagadka sięga końca II wojny światowej. W maju 1945 roku w pobliżu Dusznik-Zdroju rozbija się niemiecki samolot z tajemniczym ładunkiem, a prawda o katastrofie zostaje ukryta na dziesięciolecia. Kiedy współcześnie mężczyzna próbujący odkryć jej tajemnicę ginie po upadku ze skały, przy jego ciele znalezione zostają papierowe skrzydła. W tym samym czasie inspektor Arek Zimny, przebywający na rekonwalescencji w Karłowie, trafia na zwłoki turysty i rozpoczyna śledztwo, które prowadzi go do zniknięcia tajemniczego internauty „Gabriela” oraz wydarzeń sprzed lat. Zimny musi połączyć współczesne morderstwa z wojenną przeszłością, zanim kolejne ofiary zostaną pochłonięte przez góry i śnieg.

„Ostatni szczyt” Emilii Szelest to opowieść o Alicji Wysockiej, wybitnej himalaistce, która podejmuje próbę zdobycia Nanga Parbat, góry będącej dla wielu wspinaczy symbolem ogromnego wyzwania i ryzyka. Podczas wyprawy kobieta znika bez śladu, a jej losy przez lata pozostają niewyjaśnioną zagadką. Po czasie dziennikarz postanawia odtworzyć historię jej życia, rozmawiając z rodziną, przyjaciółmi i osobami, które wspinały się z nią lub znały ją bliżej. Z ich relacji wyłania się portret silnej, ambitnej i niezwykłej kobiety, która skrywała również wiele tajemnic. Książka jest próbą odpowiedzi na pytania dotyczące jej zaginięcia, ale także opowieścią o cenie ambicji, granicy między pasją a obsesją oraz o tym, co może kryć się za legendą człowieka, który poświęcił życie górom.

„Mentira. Kłamstwo” Juana Gomeda-Jurado to pełen napięcia thriller, w którym nic nie jest takie, jak się wydaje, a granica między prawdą a kłamstwem nieustannie się zaciera. Główna bohaterka przedstawia się jako Eva Ramos, choć od razu zaznacza, że to tylko przybrane nazwisko. Jej zawód polega na oszukiwaniu innych, jednak przed zbliżającą się śmiercią postanawia opowiedzieć swoją historię szczerze – przynajmniej tak twierdzi. Czytelnik zostaje wciągnięty w misterną grę, w której każde wyznanie może być prawdą albo kolejną manipulacją. Książka zmusza do ciągłego podważania informacji i zastanawiania się, komu można zaufać, a gdzie zaczyna się kolejne kłamstwo.

Premiery wydawnicze październik 2026 – literatura faktu, reportaże, biografie

„Zewsząd” Bernadety Prandzioch to osobista opowieść o współczesnej śląskiej tożsamości, przedstawiona przez pryzmat rodzinnej historii autorki. Prandzioch sięga do losów swoich przodków i krewnych, by pokazać skomplikowane dzieje Górnego Śląska oraz ludzi, których doświadczenia wiązały się zarówno z polskością i niemieckością, jak i z poczuciem przynależności do śląskiej wspólnoty. W rodzinnej historii spotykają się między innymi powstańcy śląscy, osoby wybierające Niemcy, członkowie AK, grekokatoliccy przodkowie z Bieszczad oraz emigranci z Lubelszczyzny i innych regionów, którzy przyjechali na Śląsk w poszukiwaniu pracy. Ich losy splatają się w katowickim Załężu, tworząc obraz śląskości jako tożsamości kształtowanej przez różne miejsca, języki, doświadczenia i historie rodzinne.

„Wojna sześciodniowa” Michaela B. Orena to historyczny reportaż o konflikcie z czerwca 1967 roku, w którym Izrael starł się z Egiptem, Jordanią i Syrią, a trwająca zaledwie sześć dni wojna doprowadziła do głębokich zmian terytorialnych i politycznych na Bliskim Wschodzie. Autor odtwarza przebieg wydarzeń, przedstawiając działania polityków, dowódców i żołnierzy oraz decyzje podejmowane zarówno przed wybuchem walk, jak i w ich trakcie. Korzystając z odtajnionych dokumentów, źródeł arabskich i rosyjskich oraz relacji uczestników, pokazuje różne perspektywy konfliktu i analizuje, jak planowane działania przeplatały się z improwizacją i przypadkowymi wydarzeniami. Książka przedstawia również długofalowe skutki wojny i jej znaczenie dla późniejszej historii Bliskiego Wschodu.

„Umrę jutro o szesnastej” Marty Grzywacz to reportaż o historii eutanazji w Holandii, zmianach społecznych i prawnych, które doprowadziły do jej zalegalizowania, oraz o ludziach podejmujących decyzję o zakończeniu własnego życia. Autorka przedstawia historie osób w różnym wieku i zmagających się z odmiennymi rodzajami cierpienia, a także rozmawia z lekarzami przeprowadzającymi eutanazję i ekspertami oceniającymi ich decyzje. Jednocześnie pokazuje, jak przez stulecia zmieniało się holenderskie podejście do śmierci, religii i prawa do decydowania o własnym losie. Książka jest próbą przyjrzenia się zarówno doświadczeniom osób wybierających eutanazję i ich bliskich, jak i trudnemu pytaniu o granicę między autonomią człowieka a obowiązkiem ochrony jego życia.

„Polska zbuntowana” Michała Rauszera to książka o historii oddolnych buntów i sprzeciwów klas ludowych w Polsce, od XIX wieku aż po czasy współczesne. Autor przygląda się mniej znanym formom oporu wobec wyzysku, biedy i niesprawiedliwości, pokazując nie tylko otwarte wystąpienia, lecz także plotki, dowcipy, pieśni i ludowe wierzenia jako sposoby wyrażania niezadowolenia. Analizuje doświadczenia związane z pańszczyzną, przemianami gospodarczymi i transformacją ustrojową oraz pokazuje, jak rozwijały się wzajemna pomoc i oddolna solidarność. Książka konfrontuje utrwalone wyobrażenia o polskiej wsi z trudnymi doświadczeniami jej mieszkańców i pokazuje, że wiele praw społecznych i obywatelskich było efektem długotrwałej walki oraz samoorganizacji kolejnych pokoleń.

„Listy rozgrymaszone” Agnieszki Osieckiej i Jerzego Giedroycia to zbiór korespondencji dwojga wybitnych polskich twórców, która przez lata pozostawała owiana tajemnicą i była przedmiotem licznych domysłów. Ich listy pokazują relację znacznie bardziej złożoną niż romantyczne plotki czy proste interpretacje – pełną wzajemnej ciekawości, fascynacji, szacunku, ostrożności i intelektualnej bliskości. Prowadzona przez lata korespondencja, mimo dzielących ich granic i różnic życiowych, staje się zapisem wyjątkowego dialogu, w którym pojawiają się emocje, niedopowiedzenia, żartobliwa kokieteria i rozmowy o świecie. Dzięki listom sami Osiecka i Giedroyc odsłaniają charakter swojej znajomości, pozwalając spojrzeć na nią bez narosłych przez lata mitów i domysłów.

„Hłasko/Osiecka. Byle nie o miłości” Karoliny Felberg i Radosława Młynarczyka to opowieść o relacji Agnieszki Osieckiej i Marka Hłaski, która przez lata obrosła romantyczną legendą i licznymi domysłami. Autorzy, korzystając z osobistych zapisków, nieznanych dokumentów i wspólnych tekstów artystów, próbują ustalić, co naprawdę łączyło tę dwójkę i jak wyglądał ich związek poza literackimi mitami. Pokazują dwoje młodych, wyrazistych twórców, którzy pragnęli wielkiej miłości, ale jednocześnie zmagali się z własnymi emocjami, niepokojem i potrzebą niezależności. Ich historia staje się również pretekstem do przedstawienia artystycznego i społecznego klimatu przełomu lat 50. i 60., a prowadzone przez autorów literaturoznawcze śledztwo pozwala spojrzeć na Osiecką i Hłaskę bardziej jako na prawdziwych, pełnych sprzeczności ludzi niż bohaterów romantycznej legendy.

„Niedotlenienie. Opowieść o naszych niemieckich babkach” Marty Hożewskiej to reportaż o losach Niemek, które po II wojnie światowej pozostały na Dolnym Śląsku i z dnia na dzień znalazły się w zupełnie nowej rzeczywistości. Autorka przedstawia historię trzech pokoleń kobiet, które musiały ukrywać swoje niemieckie pochodzenie, zmagać się z biedą, społecznym wykluczeniem i koniecznością przystosowania się do nowych warunków. Na przykładzie ich doświadczeń pokazuje powojenny Wałbrzych jako wielokulturowe miasto, w którym Polacy, Niemcy i przesiedleńcy próbowali rozpocząć życie na nowo, wciąż nosząc w sobie wojenne traumy. Książka opowiada również o tym, jak propaganda, poczucie winy, wstyd i lęk wpływały na tożsamość kolejnych pokoleń oraz jak długo rodzinne doświadczenia i przemilczenia mogą kształtować życie potomków. To próba przywrócenia głosu kobietom, których historia przez lata pozostawała na marginesie pamięci o powojennym Dolnym Śląsku.

„Najważniejsze miejsce na świecie” Filipa Grzegorzewskiego to reportażowo-analityczna opowieść o Tajwanie i jego kluczowej roli w rywalizacji między Stanami Zjednoczonymi a Chinami. Autor przedstawia konflikt z perspektywy Waszyngtonu, Pekinu i Tajpej, pokazując zarówno historyczne źródła sporu, jak i znaczenie wyspy dla bezpieczeństwa, gospodarki oraz światowych technologii. Książka opisuje drogę Tajwanu od dyktatury do demokracji, politykę Chin wobec wyspy, amerykańską strategię oraz znaczenie tajwańskiego przemysłu półprzewodników, a także analizuje możliwe scenariusze rozwoju sytuacji – od dalszej presji Pekinu i blokady po otwarty konflikt. Całość prowadzi do pytań o przyszłość Tajwanu, zaangażowanie USA oraz konsekwencje ewentualnego kryzysu dla Europy, w tym Polski.

„Klątwa Goliata. Jak elity niszczyły cywilizacje” Luke’a Kempa to popularnonaukowa opowieść o powstawaniu, rozwoju i upadku wielkich cywilizacji na przestrzeni tysięcy lat. Autor analizuje historyczne przykłady społeczeństw, które osiągnęły ogromną potęgę, a następnie zaczęły się rozpadać, zwracając szczególną uwagę na rolę nierówności, koncentracji bogactwa i władzy oraz decyzji podejmowanych przez uprzywilejowane elity. Od starożytnych państw po współczesną Somalię pokazuje mechanizmy, które mogą sprawiać, że silne z pozoru społeczeństwa stają się podatne na kryzysy i nagły upadek. Książka prowadzi również do pytania o współczesny świat, który jako jedna globalna cywilizacja może mierzyć się z podobnymi zagrożeniami i konsekwencjami nadmiernej koncentracji władzy oraz zasobów.

„Bruno Schulz. O artyście, jego zabójcy i uprowadzeniu historii” Benjamina Balinta to biograficzna opowieść o życiu i twórczości Brunona Schulza, żydowskiego pisarza i artysty z Drohobycza, którego losy zostały naznaczone gwałtownymi zmianami politycznymi XX wieku i Zagładą. Autor przedstawia Schulza jako człowieka funkcjonującego pomiędzy różnymi kulturami, państwami i tożsamościami, a jednocześnie skupia się na jego literaturze, rysunkach i niezwykłej „republice marzeń”, którą stworzył w swojej twórczości. Ważną częścią książki jest historia murali namalowanych przez Schulza w willi gestapowca Feliksa Landaua, które po wojnie uznano za zaginione, a po kilkudziesięciu latach odnaleziono i potajemnie wywieziono do Izraela. Balint wykorzystuje archiwalne materiały i relacje świadków, aby opowiedzieć nie tylko o artyście i jego tragicznej śmierci, lecz także o sporze dotyczącym dziedzictwa Schulza i pytaniu, do kogo właściwie należy jego twórczość oraz pamięć o nim.

„Ja, Gombrowicz” Andrzeja Wolskiego i Jacka Woźniaka to nietypowa, komiksowa opowieść o Witoldzie Gombrowiczu, która zamiast klasycznej biografii przedstawia jego osobowość, sposób myślenia i charakterystyczne poczucie humoru. Autorzy pokazują pisarza jako człowieka pełnego sprzeczności, prowokującego, przekornego i niechętnego wszelkim schematom, który potrafił zamienić codzienne sytuacje w artystyczny spektakl. Książka powstała z fascynacji jego twórczością i jest próbą ożywienia postaci Gombrowicza poprzez rysunek, wyobraźnię i zabawę formą. Zamiast skupiać się na chronologicznym przedstawianiu faktów, twórcy tworzą swobodny portret pisarza, dla którego ironia, dystans do siebie i lekkość były sposobem mierzenia się z powagą świata.

„Zapiski z Tajpej” Lily Chen to opowieść o młodej kobiecie, która wyjeżdża na Tajwan, by zbliżyć się do swoich korzeni i lepiej zrozumieć własną tożsamość. Pobyt w Tajpej okazuje się jednak daleki od oczekiwań – zamiast poczucia przynależności Lily doświadcza samotności, frustracji i wrażenia, że nie jest u siebie. Po śmierci dziadka zaczyna odkrywać rodzinne sekrety i zagłębiać się w przeszłość swoich bliskich, próbując zrozumieć ich wybory oraz własne miejsce między dwiema kulturami. Książka porusza temat poszukiwania tożsamości, rodzinnych korzeni i pytania, czy przynależność rzeczywiście musi być związana z jednym konkretnym miejscem.

Jeśli chcesz nas wesprzeć, postaw nam KAWĘ! Zastrzyk energii gwarantowany!

Więcej ciekawostek o literaturze znajdziesz na naszym Facebooku, X-ie (dawniej Twitterze) i Instagramie!